Basit Makineler

Enerji Dönüşümü

2008-11-16T09:30:00.000-08:00

Enerji Dönüşümü
Bazı makineler için enerji dönüşümleri aşağıda verilmektedir.

Soru: Günlük yaşamımızda kullandığımız mikser, ütü, saç kurutma makinesi vb. araçların çalışırken hangi enerji dönüşümünü sağladığını araştırınız.

Mikser: Elektrik enerjisini hareket (dönme hareketi) enerjisine dönüştürür.

Ütü: Elektrik enerjisini ısı enerjisine dönüştürür.

Saç kurutma makinesi: Elektrik enerjisini hareket enerjisine (pervanenin dönmesi) ve ısı enerjisine dönüştürür.

Su ısıtıcısı: Elektrik enerjisini ısı enerjisine dönüştürür.

Buzdolabı: Elektrik Enerjisini hareket enerjisine (pompa) ve ısı enerjisine (soğutma) dönüştürür.

Klasik Çalar Saat: Potansiyel enerjiyi (kurulmuş saat yayı) hareket enerjiye dönüştürür.

Rüzgar Gülü: Rüzgar enerjisini elektrik enerjisine dönüştürür.

Enerji Dönüşümleri

2008-11-16T09:12:00.000-08:00

Enerji Dönüşümleri
Basit Makineler ile çeşitli enerji dünüşümleri gerçekleştirilmektedir. Aşağıda biyolojik enerji dünüşümleri açıklanmaktadır.

Enerji Dönüşümleri

Metabolizma:hücrede gerçekleşen biyokimyasal reaksiyonların tümüdür.

A-Anabolizma:Dış ortamdan alınan veya hücredeki reaksiyonlar sonucu oluşan basit moleküllerden hücrenin ihtiyaç duyduğu kompleks veya diğer moleküllerin sentezlenmesidir.Protein,RNA,Fotosentez,Kemosentez vb.

B-Katabolizma:Dış ortamdan alınan veya hücrede daha önce üretilip işlevlerini kaybetmiş kompleks moleküllerin enerji üretimi veya yapıtaşı üretimi için daha basit moleküllere parçalanmasıdır.Hücre içi ve dışı sindirim,O2 li ve O2 siz solunum

ATP(Adenozintrifosfat):

Yapısı:

1-Adenin nucleotid 2-Riboz 3- 3(Üç) fosforik asit

Özellikleri:

1-Yapısında iki yüksek enerjili fosfat bağları bulunur

2-Canlının tüm yaşamsal olaylarında kullandığı enerji kaynağıdır

3-Kolayca başka enerji formlarına dönüştürülebilir.(Elektrik,ısı,kimyasal bağ ,osmotik,ışık vb.)

4-Bütün reaksiyonlara katılabilir

5-Her hücre kendi ATP sini kendi sentezler

6-Hücrede sitoplazma,mitokondri ve kloroplastlarda sentezlenir

7-Hücre yaşamsal olaylarında sitoplazmada veya mitokondride üretilen ATP kullanılır

8-Kloroplastlarda sentezlenen ATP organik madde sentezi ve kloroplastlardaki diğer yaşamsal olaylarda kullanılır

9-Yüksek enerjili son fosfat bağının kopması ile ortama 7300 cal enerji verilir.

Hücrelerde ADP nin sistemden enerji alarak kendine bir fosforik asit bağlayıp ATP haline gelmesine fosforilasyon denir.

Enerji

ADP+P -------------- ATP

(Fosforilasyon)

Fosforilasyonda kullanılan enerji kaynağına göre 4 (Dört) tip fosforilasyon vardır.

1-Sübstrat düzeyde fosforilasyon:

a-Bütün canlılarda görülür

b-Sitoplazmik solunum enzimleri kullanılarak organik maddelerin yapısında bulunan bağ enerjisinin ATP enerjisi haline dönüşmesidir

2-Oksidatif-fosforilasyon:

a-Oksijenli solunum enzimi bulunduran canlılarda gerçekleşir

b-Organik maddeler oksijenli solunum enzimleri ile inorganik yapılara dönüştürülürken açığa çıkan H lerin O2 ye aktarılırken gerçekleşir

c- e.t.s. görev alır

3-Foto-fosforilasyon

a-Klorofil taşıyan canlılarda gerçekleşir.

b-Klorofil ve e.t.s etkisi ile güneş ışık enerjisinin dönüşümü ile gerçekleşir

c-Enzim görev almaz

4-Kemosentetik-fosforilasyon:

a-Oksidasyon enzimi taşıyan bakterilerce gerçekleştirilir

b-İnorganik maddelerin (H,Fe,N,NH3 vb.) oksidasyon enzimleri ile oksitlenmesi ile açığa çıkan kimyasal enerji ile gerçekleşir

Bütün canlılar güneşin ışık enerjisini kullanırlar.Işık enerjisinin canlıların kullanabileceği enerji formuna dönüşmesinde fotosentez ve solunum mekanizmaları rol alır.

Fotosentez Solunum

Işık -------ATP-------- Glikoz --------- ATP ------------- ( Biyolojik iş)

Biyolojik iş:

Isı,elektrik,osmotik basınç,kimyasal bağ,ışık, mekanik,aktif taşıma vb.

OKSİJEN VE HAYAT

Not: Fotosentezden önce (ozon oluşmadan) organik madde sentezi için gerekli enerji u.v , şimşek , yıldırımlarla gerçekleşirken , fotosentezde madde sentezi için gerekli enerji güneşin görünür ışınları (450-760n.m) ile gerçekleşir .Ozon bu ışınların geçişine engel değildir.

Not: Bugün yaşayan bütün canlılar (Kemosentetik ler hariç) ihtiyaç duydukları organik besini ve oksijeni fotosentezden karşılarlar.

O2 nin önemi:

A-Ozon oluşumunu sağlar.

B-Oksidatiffosforilasyonla yüksek ATP üretimi sağlar.

Not:Oksijen aynı zamanda öldürücü olabilir. Obligat-anaerop bakteriler buna örnektir. Atmosferde O2 oranının artması solunumu engeller. Canlılar O2 nin bu olumsuz etkilerinden sahip oldukları enzimlerle korunur.

Ozon oluşumu fotosentezle başlamıştır.

Enerji

O2--------- O+O (Stratosferde) Oluşan O daha yükseklere çıkarak O2 ile birleşir ve ozon (200 n.m Küçük güneş ışınları)oluşur.

Enerji(200-300 n.m)

O+O2--------- O3 + Enerji -------------- Azotlu bileşikler.

(Ozon)

Ozonun önemi:

A-Zararlı U.V ışınları tutarak karasal yaşamın başlamasına nede olmuştur. Buda canlıların sayı ve çeşitliliklerinde artmaya neden olmuştur.

B-İlkel atmosferde organik madde sentezi bitmiş ve canlılar için organik madde sentez biçimi olarak fotosentez önem kazanmıştır.

Oksijenli solunum ve solunum kat sayısı:

O2 li solunumda organik moleküldeki (C6H12O6) C ve H ler koparılır. Karbon molekülden CO2 olarak ayrılırken , H ler dışarıdan alınan O2 ile birleşerek H2O olarak ayrılır. Bu nedenle glikoz yıkımında CO2 in ayrılımında izlediği yola karbon yolu, su ve ATP oluşumum ile sonuçlanan H ayrılışınada H yolu denir. Oksijenli solunumda e.t.s H yolunda görev alır.

Solunum tipleri:

A-Oksijensiz solunum (Fermantasyon.)

1-Gerçek fermantasyon:

Enzim

C6H12O6 -------------2C2H5OH + CO2 + 2ATP

Glikoz Etil alkol

2-Oksidatif fermantasyon:

Enzim

C2H5OH + O2 ---------------CH3COOH + H2O+ ATP

Etil alkol Asetik asit

B-Oksijenli solunum:

Enzim + ets

C6H12O6 + 6O2 --------------------6CO2 + 6H2O + 38 ATP

Glikoz

O2 siz SOLUNUM:

1-Bazı bakteri ve mayalarda temel enerji üretim biçimi olmakla beraber, Bitki ve bazı hayvanlarında özel durumlarda başvurduğu enerji üretim biçimidir.

2-Glikoliz ve fermantasyon olmak üzere iki evrede gerçekleşir.

3-Glikolizde temel amaç enerji üretimidir. Fermantasyonda ise temel amaç glikoliz sonucu oluşan artık ürünlerin hücreye zarar vermesinin önlenmesidir.

4-Glikoliz bütün canlılarda ortaktır.Fermantasyon ise canlının kullandığı enzime göre oluşum biçiminde ve son ürünlerde farklılıklar görülür.

5-Fermantasyon son ürüne göre adlandırılır;Alkolik,Laktik asit,Asetik asit vb.

6-Fermantasyonda O2 kullanılmaz ancak asetik asit fermantasyonunda O2 kullanılır.

Oksijensiz solunumun evreleri:

A-Glikoliz (Oksijensiz ve oksijenli solunum)

Bütün solunum tipleri glikolizle başlar. Glikoliz bağımsız metabolizmaya sahip bütün hücrelerde görülen bir reaksiyondur. Genel özellikleri:

1-Sitoplazmada gerçekleşir. (Mitokondri ye ihtiyaç yoktur.)

2-Enzimatik reaksiyonlar dizisidir.

3-Bir mol glikozun reaksiyona girmesi için ; İki mol ATP (Aktivasyon enerjisi için) harcanır.

4-Bir mol glikozdan ;

a) İki mol piruvat

b) Dört mol ATP

c) İki mol NADH2 , açığa çıkar.

5-O2 li ve O2 siz solunumların ortak özellikleridir.

6-Temel amaç enerji üretimidir.

B-Fermantasyon

1-Sitoplazmada gerçekleşir

2-Enzimatik reaksiyonlardır

3-Temel amaç glikolizde açığa çıkan son ürünlerin hücreye zarar vermesini önlemektir

4-Kullanılan enzime göre son ürünler değişir

5-Son ürüne göre adlandırılması yapılır

6-Bakteri ,mantar ve omurgalılarda çoğunlukla çizgili kaslarda görülür

Fermantasyon için gerekli koşullar:

1-Uygun ısı

2-Gerekli enzimler

3-Organik madde(Glikoz vb.)

4-Biyokimyasal ortam (Sitoplazma)

Fermantasyonda açığa çıkanlar:

1-Son ürün (Alkol,Aseton vb.) 2-ATP 3-CO2 4-Isı

Oksijenli solunum:

Oksijenli solunum üç kademede gerçekleşir.

1-Glikoliz: (Sitoplazmada gerçekleşir)

Enzim

Glikoz ------------ 2Piruvat + 2ATP+ 2NADPH2

2-Kreps döngüsü: (Mitokondri matriksinde)

Enzim

Piruvat ------------ 3CO2 + 4NADH2 +1FADH2 + ATP (Bir pürivat için)

3-Oksidatiffosforilasyon: (Mitokondri krista zarlarında)

e.t.s

NADPH2 + 1/2 O2 ---------------- H2O + NAD+ 3 ÂTP

e.t.s

FADH2 +1/2 O2 ------------------ H2O + FAD + 2 ATP

Glikoliz:

Oksijensiz solunumdaki glikolizle aynı temel özellikler gösterir.

Kreps döngüsü:

Özellikleri

1-Eukaryotlarda mitokondride , prokaryotlarda sitoplazmada mesezom denen zar kıvrımlarında gerçekleşir

2-Pirüvatla başlar

3-Mitokondriye geçen her piruvata karşılık 3 CO2 , (substrat düzeyde) 1 ATP, 1 FADH2 ve 4 NADH2 oluşur.

4-Enzimatik reaksiyonlardır

5-Isı,PH,aktivatör ve inhibitörlerden etkilenir.

6-O2 varlığında gerçekleşen reaksiyonlardır.

7-Diğer organik moleküllerin solunum reaksiyonuna katıldığı evredir.

Oksidatif fosforilasyon:

özellikleri

1-Mitokondri zarları (Bakterilerde mesezom denen zar kıvrımlarında gerçekleşir

2-Piruvat tan ayrılan H lerin O2 ye aktarımıdır

3-NAD,FAD,CoQ,Sitokromlar ve O2 görev alır

4-NAD+ ile taşınan her 2H çiftine karşılık e.t.s de 3 ATP sentezlenir

5-FAD+ ile taşınan her 2H çiftine karşılık e.t.s de 2 ATP sentezlenir

6-1 Glikozun yıkımından e.t.s üzerinden toplam 34 ATP sentezlenir

7-1 Glikoz için e.t.s de O2 ye aktarılan H lerden 24 H2O üretilir

Solunumda enerji üretim aşamaları

Solunum aşamaları ilişkileri

Değişik organik moleküllerde oksijen kullanımı ve enerji üretimi durumu

CO2

Solunum kat sayısı: R.Q=---------- Sonuç kullanılan maddeye göre değişir.

CO2

Karbonhidratlarda RQ =---------- =1 olur.

6CO2

Örnek: Glikoz (C6H12O6) için: RQ=------------ = 1

6O2

CO2

Yağlarda RQ = ----------- = X X > 1 çıkar,.buda daha fazla oksijen tüketmek demektir

Yağlarda oksijen oranı az olduğu için solunumda yağların yıkımı için çok O2 kullanılır ve diğer organik maddelere oranla daha fazla ATP üretilir.

36 CO2

Örnek: Oleik asit (2C18H34O2) + 51 O2 =-----------= 0,7

51 O2

CO2

Alkol vb maddelerde RQ=--------- = X X<1>

4CO2 4

Örnek: C4H4O8 + O2 =--------------= --------= 4

O2 1

Solunum hızına etki eden faktörler:

1- Isı 2 - O2 yoğunluğu 3- PH 4 -CO2 miktarı 5-Ket vurucular (Zehirler) 6 - Uyaranlar.

Solunum hızı: Bitkilerde ; farklı organ ve dokularda solunum hızları farklıdır. Bitkisel organlarda solunum hızı şu şekilde sıralanır: Yaprak – Kök – Gövde. Doku olarak en hızlı solunum kambiyumda görülür.

Bitkilerde solunum hızını artıran faktörler.

1-Köklenme

2-Yaralanma

3-Tohum ıslanması

4-Tomurcuklanma

Oksijenli ve oksijensiz solunumun ortak özellikleri:

1-Glikoliz evresi ile başlamaları

2-Glikozun aktivasyonu için ATP kullanılması

3-Reaksiyonlar sonunda ATP sentezlenmesi

4-Isının açığa cıkması

5-CO2 nin açığa çıkması (Laktik asit fermantasyonu hariç)

6-Substrat düzeyde fosforilasyonun gerçekleşmesi

7-Enzim kullanılır

Oksijenli solunumu Oksijensiz solunumdan ayıran farklar:

1- O2 kullanılması

2- H2O nun açığa çıkması

3- e.t.s nin görev alması

4- Oksidatif fosforilasyonun gerçekleşmesi

5- Glikozun CO2 ve H2O ya kadar parçalanması

6-Yüksek ATP üretimi (Bir glikozdan 38 ATP)

Deney:1

Işıklı ortamda bitkiler dış ortamdan aldıkları CO2 ve H2O ile besin sentezlerken dış ortama verdikleri O2 ile diğer canlıların yaşamlarını devam ettirmelerini sağlar.

Deney:2

Fotosentez için CO2 gereklidir. BaOH sisteme giren havadaki CO32 nin emilimini sağlayarak bitkiye CO2 ulaşımını engeller. Kurbağanın bulunduğu ortamdaki KOH ise kurbağa solunumunda oluşan CO2 nin tutulmasını sağlayarak Ortamdaki CO2 yok olmasına neden olur. Böylece bitkinin fotosentez yapması önlenir.Bir süre sonra O2 oluşmadığı için hem bitki hemde hayvan ölür

Şekil:3

Canlılar solunum olayında CO2 açığa çıkarırlar. Ortamda bulunan CO2 akseptörü olan KOH solunumla ortaya çıkan CO2 yi tutarak ortamda basınç azalmasına neden olur. Böylece cıva sistem içine doğru hareket eder.

Deney:4

Düzenekteki fenol kırmızısı b,ir süre sonra sarı renge dönüşmesinin nedeni solunum olayı ile canlıların dış ortama CO2 vermeleridir. CO2 ayracı olan Fenol kırmızısı CO2 ile karşılaştığında sarı renk alır.

Deney:5

Şekildeki düzenekte KOH dış ortamdan alınan havadaki CO2 yi tutarak sisteme girişini engeller ve ışık olmasına rağmen sadece sistemdeki CO2 oranında fotosentez yapılır. Sistemde basınç azaldığı için Civa ok yönünde hareket eder.

Deney:6

Çimlenen tohumlar solunum yaparlar.Sistemde BaOH dış ortamdan sisteme giren CO2 yi tutar.Böylece tohumların bulunduğu kaba asla CO2 ulaşamaz. Ancak CaOH ın bulanması tohumların solunum sonucu ürettikleri CO2 den kaynaklanır.

Deney:7

Çimlenen tohumlar ortamdaki O2 yi azaltırlar ve ortamın basıncı azalır ve civa ok yönünde harake eder.

Deney:8

Hazırlanan sistemde Cıvanın hareketi şöyle gerçekleşir: Keten tohumunun olduğu kapta cıva tüpe doğru ,Yoncadaki cıva Dışa doğru Bezelyedeki cıva ise hareket etmez.Nedeni: Keten solunumda yağ asitleri kullanır ve daha fazla O2 harcadığı için cıva içe hareket eder. Yonca Amino asitleri kullandığı için cok az O2 harcar buna karşılık fazla CO2 üretir ve cıva dışa hareket eder. Bezelye Karbonhidrat kullandığı için harcanan O2 kadar sisteme CO2 verildiği için cıva hareket etmez.

Deney::9

Hazırlanan fermantasyon (Oksijensiz solunum) düzeneğinde BaOH bir süre sonra buılanır .Bu durum Bira mayasının fermentasyonla CO2 oluşturduğunu kanıtlar

Deney:10

Oksijensiz ortamda bulunan bira mayalarının gerçekleştirdiği fermantasyon sonucu ortam ısısı yükselir

Oksijenli solunumun karşılaştırılması

A-Fotosenteze özgü özellikler

1-Klorofile ihtiyaç duyulması

2-Işıkta gerçekleşmesi

3-Organik madde sentezlenmesi

4-CO2 ve H2O tüketilmesi

5-Ağırlık artışı olması

6-Endotermik olması

7-Işık enerjisini ATP ve Kimyasal bağ enerjisine çevirmesi

B-Oksijenli solunuma özgü özellikler

1- Oksijenli solunum enzimlerine (Mitokondri) ihtiyaç duyması

2- Besin ve O2 nin tüketilmesi

3-CO2 ve H2O nun açığa çıkması

4-Ağırlık azalması olması

5-Ekzotermik olması

6-Kimyasal bağ enerjisini ATP enerjisi haline çevirmesi

C-Fotosentez ve O2 li solunumun ortak özellikleri

1-Enzim kullanılması

2- e.t.s kullanılması

a-Solunumda: NAD-FAD-sitokrom

b-Fotosentezde:NADP-ferrodoksin-plastokinon-sitokrom

3-Isının açığa çıkması

4-ATP üretilmesi

Yukarıdaki dökümana word dökümanı olarak buradan erişebilirsiniz.

Makine Mühendisi

2008-02-04T23:25:00.001-08:00

MAKİNE MÜHENDİSİ

Makine Mühendisi Tanımı

Makine Mühendisi Kimdir? Her türlü mekanik sistemin, makinenin, makine elemanlarının belirli kriterler çerçevesinde tasarımını yapan, geliştiren, üretimini planlayan, üretim teknolojilerini geliştiren, sistemler arası ilişki ve fonksiyonları kuran, geçerli fiziksel kurallar içinde test eden kişidir.

Makine Mühendisi: GÖREVLER

Makine mühendisi üç ana işlevi üstlenir; - Tasarlama, - Üretim yöntemlerini geliştirme, - Üretimi planlama ve uygulama. Çalışılan yerin gelişmişlik düzeyi ve özelliklerine göre bu görevlerin ağırlıkları değişebilir. Gelişmekte olan ülkelerde bu işlev daha çok uygulama biçiminde, gelişmiş ülkelerde ise tasarlama, planlama ve üretim yöntemleri geliştirme şeklinde olmaktadır. - Genellikle makine mühendisi çalıştığı kuruma göre, ucuz ve kullanışlı mekanik sistemlerin, gaz ve buhar türbinlerinin, pistonlu kompresörlerin, soğutma, ısıtma, havalandırma sistemlerinin,içten yanmalı motorların, nükleer reaktörlerin tasarımı, geliştirilmesi ve üretimi ile uğraşır.

Makine Mühendisince KULLANILAN ALET VE MALZEMELER - Bilgisayar, - Hesap makinesi, - Çizim gereçleri (T cetveli, pergel, rapido, gönye takımı, metre), - Çeşitli tezgahlar (imalat için).

Makine Mühendisliği MESLEĞİNİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

Makine mühendisi olmak isteyenlerin; - Üst düzeyde akademik yeteneğe, - Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme yeteneğine sahip, - Matematik ve fizik konularına ilgili ve bu alanlarda başarılı, - Makineler üzerinde çalışmaktan hoşlanan, - Tasarım gücü yüksek, yaratıcı kimseler olmaları gerekir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Makine mühendisleri fabrikalarda, kirli, yağlı ve gürültülü ortamlarda çalışırlar. Ancak yönetici kademelerinde bulundukları zaman büro ortamında da çalışırlar. Makine mühendisi çalışırken nesnelerle ve insanlarla uğraşır.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Makine mühendisleri fabrikalarda, şantiyelerde, santrallerde, araştırma merkezlerinde çalışabilirler. Makine mühendisleri; köprü, baraj gibi büyük projelerden, en küçük bir aracın üretildiği yerlere kadar uzanan geniş bir alanda çalışma olanağına sahiptirler. Hemen her fabrika makine mühendisi çalıştırır. Makine mühendisleri, kendi adına işyeri açma olanağına sahiptirler. Özellikle mekanik tesisat sistemlerinin projelendirilmesi ve uygulanması alanlarında makine mühendislerine ihtiyaç duyulmaktadır. Makine mühendisleri kendi işlerini kurma olanağına sahiptirler.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin eğitimi, liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilen üniversitelere bağlı mühendislik ve mühendislik-mimarlık fakültelerinin “Makine Mühendisliği” bölümlerinde verilmektedir. Makine Mühendisliği eğitimi veren üniversiteler için Makine Mühendislikleri yazısına bakınız.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY)” puan almak gerekmektedir.

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; ilk yıllarda, Matematik, Fizik, Kimya, Geometri, Teknik Resim gibi temel dersler, sonraki yıllarda ise, Isı Transferi, Mekanik, Makine Elemanları, Makine Tasarımı, Nükleer Enerji, Mukavemet, Motorlar, İmalat Yöntemleri, Termodinamik ve Enerji Dönüştürüm Sistemleri konularında dersler okutulmaktadır. Dersler uygulamalı (pratik) ve kuramsal (teorik) olarak sürdürülür. Ayrıca, yaz aylarında staj zorunluluğu vardır.

MESLEKTE İLERLEME

Makine mühendisliği eğitimini tamamlayanlar alanın belli bir dalında uzmanlaşabilirler. Meslek eğitimini tamamlayanların işletme alanında yüksek lisans eğitimi yapmaları durumunda özellikle, özel sektörde yönetici olarak çalışma olanakları bulunmaktadır. İsteyenler akademik kariyer yapabilirler.

BENZER MESLEKLER: Makine teknikerliği, otomotiv mühendisliği.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

- Öğrenciler, eğitimleri süresince, çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan kredi ve burslardan faydalanabilirler. - Kamu kesiminde çalışanlar 657 sayılı Devlet Memurları Yasasına göre teknik eleman olarak maaş ve yan ödeme almaktadırlar. Aldıkları ücret, asgari ücretin en az 3- 4 katı kadardır. Özel kesimde çalışanlar, alanlarında çok iyi yetişmek şartıyla yüksek ücret alabilmektedirler.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

- İlgili eğitim kurumları, - Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Danışma Merkezi, - Bünyesinde Meslek Danışma Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl Müdürlükleri.

Makine Mühendislikleri

2008-02-04T23:22:00.001-08:00

Makine Mühendislikleri

Aşağıda üniversitelerdeki makine mühendislikleri yer almaktadır.

Makine Mühendisliği

2008-02-04T23:20:00.000-08:00

Makine Mühendisliği

Makine mühendisliği veya makina mühendisliği, her türlü mekanik sistemlerin ve enerji dönüşüm sistemlerinin tasarımı geliştirilmesi ve üretiminin planlanması konularında eğitim ve araştırma yapılır. Geniş bir çalışma alanına sahiptir. Özel sektörde ve kamu sektörüne ait fabrika veya işyerlerinde her türlü mekanik sistemlerin, gaz ve buhar türbinlerinin, kompresörlerin, nükleer reaktörlerin, içten yanmalı motorların, soğutma, havalandırma, ısıtma sistemlerinin tasarımında çalışılabileceği gibi, serbest çalışma imkanı da vardır.

Mühendislik faaliyetlerinin en eski ve en geniş alanlarından biri olan makine mühendisliği, makinalar, enerji ve imalat-üretim yöntemleri ile ilgilenir. Makine mühendisleri takım tezgahlarının yanı sıra endüstrinin tüm dalları için makinalar ve donanımlar tasarlar ve imal ederler. Örneğin; türbinler, baskı presleri, hafriyat makinaları, besin işleyiciler, iklimlendirme ve soğutma sistemleri, yapay kalpler ve uzuvlar, uçaklar, dizel lokomotifler, otomobiller, kamyonlar ve kitle ulaşım araçları için motorlar

Enerji konusundaki uzmanlık alanında, makine mühendisleri, elektrik generatörlerini tahrik edecek hidrolik türbinlerin ve buhar gücü oluşturacak kazanlar, motorlar, türbinler ve pompaların tasarımı, üretimi ve çalıştırılmasıyla ilgilenirler. Enerji santralleri tasarlarlar ve çalıştırırlar ve yakıtların ekonomik yanması, ısı enerjisinin mekanik güçe dönüştürülmesi ve bu gücün yararlı işler yapmak için kullanılması ile ilgilenir. Isıtma, havalandırma ve iklimlendirme alanında, makine mühendisleri, evler işyerleri, ticaret binaları ve endüstriyel tesislerde kontrollü sıcaklık ve nem koşulları sağlarlar. Besinlerin soğuk tutulması, soğuk depolama ve buz üretim tesisleri için gerekli donanım ve sistemleri geliştirirler.

Makine mühendisleri ayrıca yolcu,savaş ve yük gemileri için makinalar tasarımında, otomotiv endüstrisinde otomobiller, kamyonlar ve otobüsler tasarımında ve üretiminde ve hava-uzay endüstrisinde yeni uçak ve uzay araçlarının tasarımında çalışmaktadırlar.
Programın Amacı

Makina mühendisliği programı, her türlü mekanik sistemlerin ve enerji dönüştürüm sistemlerinin tasarımı, geliştirilmesi, üretiminin planlanması ve bakım konularında eğitim ve araştırma yapar.

* Statik,
* Mukavemet,
* Dinamik,
* Mekanizma Tekniği,
* Konstrüksiyon,
* Makina Dinamiği,
* Sistem Kontrol,
* Sonlu Elemanlar Yöntemi,
* Makina Elemanları,
* Üretim teknikleri,

* İçten Yanmalı Motorlar
* Motor Tasarımı
* Motorlu Taşıtlar

* Malzeme Bilgisi ve Muayenesi
* Kompozit Malzemeler
* Yatak Teknolojisi

* Termodinamik
* Akışkanlar Mekaniği
* Isı Transferi
* Isıtma-Soğutma-İklimlendirme
Yaptıkları İşler

Makina mühendisliği bölümünden mezun olanlara "Makina Mühendisi" unvanı verilir. Makina mühendisi, çalıştığı kurumun yapısına göre, mekanik sistemlerin, gaz ve buhar tribünlerinin, pistonlu kompresörlerin, nükleer reaktörlerin, içten yanmalı motorların, soğutma, ısıtma, havalandırma sistemlerinin tasarımını yapar, geliştirir. Bunu yaparken kullanışlılık ve ucuzluk faktörlerini göz önünde bulundurur.

Makina

* Akışkanlar Mekaniği
* Teknik Resim
* Ölçme Tekniği
* Mühendislik Matematiği (Numerical Methods)
o Lineer Mühendisliğinin Temel Konuları
* Statik
* Dinamik
* Makina Teorisi (Machine Design)
o Mekanizma Tekniği
o Makina Dinamiği
o Mekanik Titreşimler
* Nanomekanik
* Mukavemet
* Malzeme Bilimi
* Mühendislik Malzemeleri
* İmal Usulleri
* Makina Elemanları
* Triboloji
* Termodinamik
* Isı Transferi
* Mekanik Tesisat
o Sayısal Yöntemler (Numerical Methods)
* Sistem Dinamiği
* Otomatik Kontrol Sistemleri)

Makine Teknolojileri

2008-02-04T23:17:00.000-08:00

Makine Teknolojileri

Aşağıda Makine Teknolojileri tanıtımı yer almaktadır. Teknolojinin gelişmesi öncelikle insanlığın yaşam kalitesinin yükselmesini ifade eder. Teknoloji sayesinde insanların kendisine ve çevresine daha fazla zaman ayırma fırsatları artmıştır. Teknolojinin günlük yaşamdaki somut yansımaları olan makineler insanların hayatını kolaylaştıran en önemli unsurlardan biridir. Bir ülkede makine teknolojileri alanı ne kadar gelişmişse refah seviyesi de o kadar yüksektir.

Makine teknolojileri endüstriyel makinelerin tasarımından satış sonrası hizmetlerine kadar uzanan geniş bir alandır. Bu alanda endüstriyel tasarım, makine ressamlığı, makine imalâtı ve endüstriyel kalıp üretiminin yanı sıra bu makinelerin bakım-onarımı da yapılmaktadır. Makine teknolojileri tüm sanayi sektörlerine makine ve cihaz desteği sağlayan önemli alanlardan biridir. Bu alanın alt sektörlerinden biri olan makine imalâtı, imalât sanayisi içinde özel ve önemli bir role sahiptir. Makine imalât sektöründe tarımdan konfeksiyona, iş makine-lerinden takım tezgâhlarına kadar her türlü makinenin tasarım ve üretimi yapılır. Bu kadar geniş bir alana yayılan makine teknolojileri alanı tüm dünyada ekonomik kalkınmanın temelidir. Türkiye de bu alanda ilerlemesini hızla sürdüren ülkelerden biridir. Makine teknolojileri tüm gelişmiş ülkelerde büyük önem verilen ve öncelikli sektör olarak tanımlanan bir alandır. Ülkemiz bulunduğu coğrafî bölgede makine teknolojileri alanında lider olmayı kendisine hedef olarak belirlemiştir. Bu hedef doğrultusunda emin adımlarla ilerleyen Türkiye birçok ülkeye ihracat ve teknoloji transferi yapar hale gelmiştir. Üretim, yatırım, istihdam ve ihracat performanslarına bakıldığında sektörlerin ülke ekonomisine ne tür katkılarda bulunduğu ortaya çıkar. Bu kriterlere göre değerlendirildiğinde, makine teknolojileri alanının ülkemizdeki öncü sektörlerden biri olduğu anlaşılmaktadır. Özellikle son yıllarda makine teknolojisinin üretim ve ihracat değerleri yükselmiştir. Bu durum alanda daha çok yatırım yapılmasını ve dolayısıyla daha çok kişinin istihdam edilmesini sağlamaktadır. Makine teknolojileri alanında vazgeçilmez unsurlardan biri de Ar-Ge çalışmalarıdır. Bu çalışmalar kapsamında yeni makine türleri tasarlanır ya da var olan makinelerdeki çeşitli parça ve sistemler geliştirilir. Ülkemizin makine teknolojileri alanındaki hedefi varolan ticarî, ekonomik ve teknolojik birikimlerin geliştirilmesidir. Ayrıca, geleceğin imalât sanayisinin insan, sermaye ve teknoloji kaynaklarını yaratmak da sektörün hedefleri arasındadır. Bu alanda görev yapan personelin eğitimli ve nitelikli meslek elemanlarından oluşması gerekir. Dolayısıyla, bu alanda meslekî eğitimin güçlendirilmesi ve geliştirilmesi hayatî önem taşır. Sektörde mühendisler, endüstriyel tasarımcılar kadar tekniker ve teknisyenlere de ihtiyaç duyulmaktadır. Meslek liselerinin makine teknolojileri alanından mezun olan öğrenciler teknisyen olarak iş hayatına atılabileceği gibi meslek yüksek okulu ve fakülte düzeyinde öğrenim görmeye devam edebilir. İsteyenler yüksek lisans ve doktora yaparak bu alanda akademik çalışmalar da yürütebilir. Alanda hem üst düzey kademelerde hem de ara teknik eleman düzeyindeki meslek elemanlarının istihdam imkânları son derece geniştir. Dolayısıyla bu alanda meslekî eğitim almış kişiler iş bulmakta zorlanmaz ve çalışanların gelir düzeyi ülke standartlarının üzerindedir. Ayrıca, sadece ülkemizde değil tüm dünyada makine teknolojileri alanında nitelikli elemana ihtiyaç duyulduğu gözlenmiştir. Dünya ticaretinde ve ülke kalkınmasında çok önemli bir yere sahip olan makine teknolojileri alanında son yıllarda çok önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Bu alanda yer alan meslek gruplarının gelecekte de geçerliliğini koruyacağı açıktır.

Makine İhracatı

2008-02-04T23:13:00.002-08:00

Makine İhracatı
Türkiye'nin Makine İhracatı konusunda sevindirici gelişmeler yaşanıyor.

Orta Anadolu Makine ve Aksamları İhracatçıları Birliği (OAMAİB) Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Dalgakıran, makine sektörünün, 4-5 yıl içerisinde otomotivi geçerek, ihracatta liderliği ele alacağını tahmin ettiklerini bildirdi.

Dalgakıran, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'nin teknoloji üretmediğini, satın aldığı teknolojiyle üretim yaptığını belirterek, teknoloji üretimini üstlenecek baş aktörün, makine sektörü olduğunu söyledi.

Sektörün, geçen yıl yüzde 37'lik artışla 9 milyar dolarlı k ihracat gerçekleştirdiğini anımsatan Dalgakıran, şöyle konuştu:

"İlk defa makine sektöründeki ihracattaki artış yüzde 37'ye ulaşırken, ithalattaki artış yüzde 19'lar civarında oldu. İhracat artışı çok daha yüksek yani. Makası da yavaş yavaş kapatmaya başladık. Makine ve aksamları, Türkiye'nin ihracatı en hızlı artan sektörü konumunda. Makine sektörünün, 4-5 yıl içerisinde otomotivi geçerek, ihracatta liderliği ele alacağını tahmin ediyoruz."

Dalgakıran, 2008 yılına iyi bir giriş yaptıklarına da işaret ederek, ihracat artış hızının, yüzde 30-40 seviyeleri arasında olacağını, ancak çeşitli nedenlerden dolayı iç pazardaki daralmanın devam edeceğini tahmin ettiklerini ifade etti.

Gelişmiş ülkelerin, makine sektörünü ana sektör olarak kabul ettiğini ve bunun arkasına çok ciddi finansmanlar koyduğunu anlatan Dalgakıran, şunları kaydetti:
"Türkiye'de bir problem de bu. Bugün ithal edilen makinelerin tercih edilmesinin nedeni kalitesi değil, arkalarında 5-7 yıla varan finansman destekleri bulunması. Yoksa Türk makine sektörü, ihracatının yüzde 80'ini gelişmiş ülkelere yapıyor. Sektörün sorunları çözülürse, Türkiye'nin çok kısa sürede 50 milyar dolarlık makine ihracatına ulaşması hiç sürpriz olmaz."
Dalgakıran, sektörün dünya ticaretindeki payının binde 5 seviyesinde bulunduğunu vurgularken, "Tabii bu son derece düşük. Türkiye, bu payı yü zde 5'e çıkarabilse, herhalde bütün meselelerini çözmüş olur. Türkiye, makineyi stratejik sektör olarak kabul edip, bunun gereklerini yerine getirirse, Türkiye'ye bu konuda sadece batıdan değil, Uzak Doğu'dan da çok ciddi şekilde yabancı yatırımcının geleceğini düşünüyorum" diye konuştu.
Türkiye'de, dünyadaki rakiplere göre çok küçük ve fazla sayıda işletme bulunduğuna dikkati çeken Dalgakıran, "Önümüzdeki 5 yıllık dönemde, Türkiye'de sektördeki şirketlerin çok ciddi bir konsolidasyon (birleşme) süreci yaşayacağını tahmin ediyorum. Şirketler belirli ölçeğe gelmek zorunda. Ya bir birleşme sağlayacaklar ya yan sanayi dönüşümü yapacaklar ya da çok ciddi bir yok olma süreci yaşayacaklar. Bu her yerde yaşandı, Türkiye'de de yaşanacak" dedi.
Dalgakıran, dünya ticaretinin yüzde 40'ını otomotiv ve makine sektörlerinin oluşturduğunu belirtirken, Almanya, Japonya, ABD ve Çin'in dünya makine üretiminde ön sıralarda yer almasının, kendi üretim araçlarını üretmeden hiç bir ülkenin kalkınmasını gerçekleştiremeyeceği gerçeğini gösterdiğini vurguladı.

Türkiye'nin, biri enerji, diğeri makine olmak üzere iki büyük ihracat açığı kalemi bulunduğuna işaret eden Dalgakıran, "Eğer Türkiye makine açığını kapatırsa, cari açığını da aynı zamanda kapatmış olacak ve aynı zamanda üretim araçları daha ucuz şekilde kullanılacağı için diğer sektörlerin rekabet gücüne de çok ciddi katkıda bulunacaktır" görüşünü dile getirdi.
Dalgakıran, Kore, Tayvan ve Çin gibi gelişmekte olan ülkelerin, öncelikle sektörün önde gelen ülkelerini baz alarak, aradaki mesafeyi kapattığına dikkati çekti. Türkiye'nin de bu yolu izlemesi gerektiğini ifade eden Dalgakıran, şöyle devam etti:

"Türkiye, AB'nin teşvik sistemine uyarak, kendi elini kolunu bağlıyor. Türkiye, Avrupa'daki teşvik sistemini değil de kendi ekonomik durumuna göre bir teşvik sistemi uygulamalı. Şu anda bu aradaki makası kapatmadan dünyaya yeni buluşlar ortaya koymak, sektör için çok güç. Bu yüzden teşvik sisteminin, önce bu aradaki makası kapatmaya yönelik uygulanması gerekiyor. Bu tarz bakış açısı kazanırsak, gerçekten çok işlevsel bir sistem oluşturmuş olacağız."
Dalgakıran, kur nedeniyle firmaların yeni yatırım yapmak için gereken kârlılığı elde edemediğine de değinerek, şunları kaydetti:

"Makine sektörü batıyor diyecek değiliz ama firmalar gerekli kar marjlarını sağlayamıyor, yeni yatırım ve yeni istihdam sağlamakta güçlük çekiyorlar. Bunun ana sebeplerinden biri makine sektörünün konuşlandığı yerlerdeki arazi fiyatlarının korkunç derece yüksek olması -sektörün yüzde 80'i Marmara Bölgesi'nde - diğeri de kalifiye insan gü cünün azlığı. Bir yandan işsizlikten bahsediyoruz ama bir yandan da sektörümüz, çalıştıracak kalifiye eleman bulamıyor."
A.A

Makine Nedir?

2008-02-04T22:59:00.000-08:00

Makine Nedir?

Makine ya da makina, herhangi bir enerji türünü başka bir tür enerjiye dönüştürmek, belli bir güçten yararlanarak bir işi yapmak veya etki oluşturmak için dişliler, yataklar ve miller gibi çeşitli makine elemanlarından oluşan düzenekler bütününe denir. Herhangi bir mekanik parçası olmayan elektronik veya organik aygıtlara da makine denir.

Makineler belirli bir işin gerçekleştirilmesinde ya da fiziksel bir işlevin yerine getirilmesinde, insan ya da hayvan gücüne yardımcı olmak veya tümüyle onların yerini almak için geliştirilmişlerdir. Kaldıraçlar, eğik düzlem, çıkrık, kamalar, makaralar ve vidalar gibi basit makinelerden, modern bir otomobil gibi çok karmaşık sistemlere kadar geniş bir yelpaze içindeki aygıtları kapsarlar.

Makineler ısıl, kimyasal, nükleer ya da elektriksel enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürerek ya da bunu tam tersi biçiminde çalışabilir veya yalnızca kuvvetleri ve hareketi aktarma ya da uyarlama işlevi görebilir. Bütün makinelarda birer giriş ve çıkış donanımı ile uyarlama ya da dönüştürme ve aktarma donanımları vardır.

Giriş enerjilerini (girdi) rüzgâr, akarsu, kömür, petrol ya da uranyum gibi doğal kaynaklardan alan ve bu enerjiyi mekanik enerjiye dönüştüren makinelere birincil devindirici (primer motor) denir. Yeldeğirmenleri, su çarkları, türbinler, buhar makineleri ve içten yanmalı motorlar birincil devindiricilerdir.

Bu makinelerden elde edilen çıkış enerjisi (çıktı), çoğunlukla döner millerin aracılığıyla elektrik üreteci, hidrolik pompa ya da kompresör gibi başka makinelere girdi olarak beslenebilir. Bu son üç aygıt ise üreteçler (jeneratör) sınıfına girer; bu aygıtların çıktısı olan elektriksel, hidrolik ve pnömatik enerjiler, elektrik, hidrolik ya da hava motorlarında girdi olarak kullanılabilir. Bu motorlardan, takım tezgâhları gibi malzeme işleme makineleri, paketleme ve taşıma makineleri ya da dikiş makinesi ve çamaşır makinesi gibi çeşitli türlerde çıktılar üreten makinelerin çalıştırılmasında yararlanılır.

Birincil devindirici, üreteç ya da motor sınıfına girmeyen makineler ise işlemci (operatör makine) olarak adlandırılır. İşlemciler kategorisi, hesap makinesi ve yazı makinesiı gibi elle çalıştırılan bütün aletleri kapsar.

Bazı durumlarda bütün kategorilerdeki makineler tek bir birim içinde toplanır. Örneğin, bir dizel-elektrikli lokomotifte, birincil devindirici dizel motorudur; bu motor elektrik üretecine güç sağlar, üreteç de tekerlekleri çeviren motorları çalıştırır.

Basit Makineler

2008-01-08T21:55:00.000-08:00

Basit Makineler
Basit makinelerle ilgili herşey aşağıda yer almaktadır.

Basit Makineler Dersi Yükleme yavaş ise buradan deneyiniz.

Basit Makinelerle İlgili Konular

KALDIRAÇ HESAPLARI

2007-10-01T08:56:00.001-07:00

KALDIRAÇ HESAPLARI KALDIRAÇLAR
a. Destek ortada ise,
Sağlam bir destek etrafında dönebilen çubuklara kaldıraç denir.
Bir kaldıraçta kuvvetin desteğe olan uzaklığına (y) kuvvet kolu, yükün desteğe uzaklığına (x) yük kolu denir.

Şekildeki desteğin ortada olduğu ağırlığı önemsiz kaldıraç dengede iken, yük ile kuvvet arasındaki ilişki moment prensibinden bulunur.

F . y = P . x dir.

Burada P ile F kuvvetleri paralel olduğu için çubuğa dik bileşenlerini almaya gerek yoktur. Kuvvet kolu, yük kolundan büyük (y > x) ise, kuvvetten kazanç sağlanır ve cisimler ağırlığından daha küçük kuvvetlerle dengede tutulabilirler.
Bu tip basit makinelere örnek olarak pense, makas, tahtarevalli, kerpeten, manivela ve eşit kollu terazi sayılabilir.
b. Destek uçta ise,
Şekildeki ağırlığı önemsiz olan kaldıraçta, F ile P arasındaki ilişki moment prensibinden bulunur.
F . y = P . x dir.
Bu tip kaldıraçlarda, y > x olduğundan kuvvetten kazanç sağlanır. El arabası, gazoz açacağı, fındık kırma makinesi, kağıt delgi zımbası bu tip kaldıraca örnek olarak verilebilir.

c. Yük ve destek uçta ise,
Şekildeki ağırlığı ö-nemsiz olan kaldıraçta, F ile P arasındaki ilişki yine moment prensibinden bulunur.
F . y = P . x dir. x > y olduğundan kuvvetten kayıp, yoldan ise kazanç vardır. Cımbız ve maşa bu tip kaldıraçlara örnek olarak verilebilir.

Basit Makineler

2007-10-01T08:55:00.001-07:00

Basit Makineler
Bir işi daha kolay yapabilmek için kullanılan düzeneklere basit makineler denir. Bu basit makineler kuvvetin doğrultusunu, yönünü ve değerini değiştirerek günlük hayatta iş yapmamızı kolaylaştırır.
Basit Makinelerin Genel Özellikleri :
1. Basit makine ile, kuvveten, hızdan ve yoldan kazanç sağlanabilir. Fakat aynı anda hepsinden kazanç sağlanamaz. Birinden kazanç varsa, diğerlerinden aynı oranda kayıp vardır.
2. Kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir. Yük kuvvet ile dengede ise,

3. Hiçbir basit makinede işten kazanç yoktur. Hatta sürtünme gibi nedenlerden dolayı kayıp vardır. Sürtünmenin olmadığı ideal basit makinelerde işten kayıp yoktur. Bu durumda makine tam kapasite ile çalışır. Yani verim % 100 olur.
Bir basit makinenin verimi,

4. Basit makinelerde moment ve iş prensipleri geçerlidir.
a. Moment Prensibi
Sistem denge iken,
Kuvvet . Kuvvet kolu = Yük . Yük kolu

b. İş Prensibi
Bir cisme uygulanan kuvvet ile, kuvvete paralel yolun çarpımı F kuvvetinin yaptığı işe eşittir.
W = F . x dir. İş prensibi ise,
Kuvvet . Kuvvet yolu = Yük . Yük yolu dur.

Basit Makineler Video Film

2007-10-01T08:24:00.000-07:00

Basit Makineler Video Filmi
Basit Makineleri Tanıtım için hazırlanan kısa bir senaryo ile iki maket şövalye arasında 6 adet basit makine gösteriliyor.

Basit makineler filminde Kama (Wedge), Kaldıraç (Lever), makara ve palanga (pulley), tekerlek (wheel and axle), eğik düzlem (inclined plane) ve vida (screw) gösteriliyor. Son kısmı biraz sansürlenmeli.

Pense

2007-10-01T07:57:00.000-07:00

Pense Kaldıraçlara Örnektir
Pense. Tutma, sıkma, bükme ve kesme işleri yapmaya yarayan el aleti. Kullanım alanı çok geniştir ve çok fazla çeşidi vardır.

Makas

2007-10-01T07:55:00.001-07:00

Makas

Makas bir Kaldıraç Çeşididir. Makas, bir eksen çevresinde dönecek şekilde çapraz olarak eklenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşan, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan araç.

M.S. 2.yy'a ait makas

Kaldırac Tanimi

2007-10-01T07:52:00.000-07:00

Kaldıraç Tanımı

Kaldıraçlar, Destek noktası da denilen sabit bir nokt etrafında dönebilen sistemlere denir. Kaldıracın etrafında döndüğü noktaya destek denir. Uygulanan kuvvetin destek noktasına olan uzaklığına kuvvet kolu, yük ile destek arasındaki uzaklığa yük kolu denir. Bir kaldıraçta kuvvet kolu, yük kolundan ne kadar uzun olursa, bu kaldıraçla kaldırılabilecek yük de o kadar büyük olur.

Denge]]de olan bir kaldıraçta kuvvetle kuvvet kolunun çarpımı, yükle yük kolunun çarpımına eşittir. Buna kaldıraç bağıntısı denir.

Kuvvet x Kuvvet kolu = Yük x Yük kolu

Kaldıraçlar, destek noktasının bulunduğu yere göre çift ve tek taraflı kaldıraç olmak üzere iki gruba ayrılır.

Çift Taraflı Kaldıraç

Desteğin ortada olduğu kaldıraçlara denir. Kuvvetin yönünü değiştirir, kuvvetten kazanç sağlar. Günlük hayatta çift taraflı kaldıraca benzer pek çok araç kullanırız. Örneğin makas, pense, eşit kollu terazi, levye, kayık küreği, tahterevalli desteğin ortada olduğu kaldıraca benzer araçlardır.

Tek Taraflı Kaldıraç

Desteğin uçta olduğu kaldıraçlardır. İki çeşittir:

Desteğin uçta, yükün ortada olduğu kaldıraç. Kuvvetten kazanç, yoldan kayıp vardır. Desteğin uçta, yükün ortada olduğu kaldıraçlara örnekler; el arabası, fındık kıracağı, gazoz açacağı, insan çenesi.
Desteğin uçta, kuvvetin ortada olduğu kaldıraç. Yoldan kazanç, kuvvetten kayıp vardır. Bu çeşit kaldıraca örnekler; cımbız, maşa, iş makinelerinin pistonla çalışan kolları, ön kollarımız.

Kaldıraçta Kuvvet Kazancı:

Basit makinelerde kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir.

yük x yük kolu = kuvvet x kuvvet kolu olduğuna göre,
kuvvet kazancı = Yük/Kuvvet=Yük kolu/Kuvvet kolu olarak yazılabilir.

Bisiklet

2007-10-01T07:49:00.000-07:00

Bisiklet
Bisiklet birden fazla basit makineyi kullanır. Bunlar, dişli çarklar, tekerlekler, kama, makara vsdir.

Bisiklet, motorsuz, iki tekerlekli, pedallı, insan gücü ile ilerleyen bir ulaşım aracı. Bisiklet sporunun da aracıdır. Yarış bisikleti, dağ bisikleti, şehir bisikleti, motorlu bisiklet, BMX, yatay bisiklet (recumbent), çift kişilik bisiklet (tandem) gibi türleri vardır. Vitesli ve vitessiz türleri bulunmaktadır. İlk bisiklet 1791 de Sivrac'ın bisikletiydi. Bunun bir direksiyonu (gidonu) bile yoktu. 1817 de ilk defa gidonlu bisiklet bulundu (Karl Drais) ve 1839 da Mac Millan'ın ilk pedallı bisikleti buluşu bu günkü bisikletlerin taslağını oluşturdu.

Kamalar ve Vidalar Çalışma Prensipleri

2007-10-01T07:47:00.000-07:00

Kama ve Vida Çalışma Prensipleri

Uçları üçgen bir şekilde olan ve baltaya benzeyen cisimlere kama denir. Bu basit makineler metalden veya tahtadan yapılırlar ve kesicidirler. Bir nesne kesilmek istendiğinde kamanın keskin ucu bu noktaya konulur ve üst kısmına sert bir cisimle vurularak basınç oluşturulur böylece nesne kesilir.

Vida ise yine metal veya tahtadan yapılan ve bazı cisimleri birbirine tutturmak veya monte etmek amacı için kullanılan basit makinelerdir. Vidalar üst kısımlarındaki yarıklara tornavida sokularak döndürülür ve istenilen kısımlara tutturulur. Birçok eşyanın ve aracın bir araya getirilmesinde vidalar kullanılır.

Enerjinin korunumu ikesine göre; vida başının yaptığı iş, ucunun yaptığı işe eşittir:

Vida 1 tur attığında vida ucu zeminde a kadar yol alacağından;

F x (2πr) = N. a

r: Vida başının yarıçapı(kuvvet kolu)
a: Vida adımı (ardışık iki diş arası uzaklık)

N: Zeminin tepki kuvveti

Dişli Çarklar ve Çıkrık Çalışma Prensibi

2007-10-01T07:42:00.000-07:00

Dişli Çarklar ve Çıkrık Çalışma Prensibi

Çıkrık

Çıkrıklar, aynı eksen etrafında birlikte dönebilen iki veya daha fazla silindirden meydana gelirler. Bu sistemde yük küçük çaplı silindire bağlı iken kuvvet çapı büyük olan silindire etki eder. Çıkrıklar, kuyulardan su çekmek, tekstil fabrikalarında tezgahlarda ve eskiden yün eğirmek amacı için sıklıkla kullanılan basit makinelerdir.

Çıkrıkların çalışma sisteminde kuvvet ve yük arasındaki ilişkiyi göstermek için kuvvet ile çıkrık kolunun çarpımı, yük ile küçük silindirin yarı çarpımına olan eşitliğinden yararlanılır. Yani

Çıkrık sisteminde çıkrık kolu, küçük silindirin yarı çapından büyük olduğundan, uygulanan kuvvet yükten daha küçük olur. Yani çıkrıklarda kuvvetten kazanç sağlarlar ama işten ve enerjiden kazanç olmaz.

Çıkrık koluna uyguladığımız kuvvet, çıkrığın dönmesini sağlar. Bu dönme esnasında ip kovanın asılı olduğu küçük silindire dolanır ve yük yukarı doğru çıkar. Yukarıdaki formülden de çıkarılabileceği gibi çıkrıkta kuvvetle yükün oranı 1'den küçük olduğundan daha küçük kuvvetlerle büyük yükler kaldırılabilir. Çıkrıklarda diğer basit makinelerde olduğu gibi kuvvetten kazanç sağlanırken iş veya enerjiden kazanç sağlanmaz.

Dişli Çarklar

Bazı sistemlerde birden daha fazla çıkrığın bir arada kullanılması gerekmektedir. Çünkü yük tek çıkrıkla kaldırılamayacak kadar büyük olabilir veya sistem daha rahat çalışır. Dişili çarklarda kuvvetten kazanç yanında hareketin yönünün değiştirilmesi gerçekleşmektedir. Bu sistemde bir çıkrığa uygulanan kuvvet diğer çıkrığa aktarılır ve dönme sağlanır. Bu tip basit makinelere örnek olarak bisikletler, dikiş makineleri, vinçler, saatler, taşıtlar verilebilir.

Yukarıdaki örnekte ilk çark saat yönünün tersine doğru döndürülürse ikinci çark saat yönünde dönecektir. Bu çarka bağlı olan diğer çark da yine saat yönüne ters istikamette dönecektir. Bu şekilde birçok çark birbirine bağlanarak sistemler oluşturulur ve hareketin yönü değiştirilerek daha az kuvvet ile iş yapma imkanı doğar.

Bir sistemdeki çarklardan bir tanesini yarıçapı diğer çarkın 5 katı ise yarı çapı büyük olan 1 devir yaparken yarı çapı küçük olan 5 devir yapar. Bir çark sisteminde r₁ yarıçaplı çarkın devir sayısına n₁ denilirse, yarıçapı r₂ olanın devir sayısı n₂ olacaktır. Bunu formülleştirecek olursak şu şekilde olacaktır:

Dişli çarklarla büyük yükleri daha küçük kuvvetler kullanarak kaldırma imkanımız vardır. Bu basit makinelerde kuvvette kazanç sağlarken enerji veya işte kazanç sağlamazlar.

Eğik Düzlem Tanımı

2007-10-01T07:41:00.000-07:00

Eğik Düzlem Tanımı

Eğik Düzlem, iki ucu arasında yükseklik farkı bulunan yüzey.

Tarih öncesi çağlardan beri çeşitli işlerin yapılması için eğik düzlem kullanıldı. Günlük hayatta, uygulanan kuvveti azaltarak işlerin yapımını kolaylaştırmayı sağlayan basit makinelerdendir. Yükü belli bir yüksekliğe kaldırmak için kullanılır. Kuvvetten kazanç sağlanırken yoldan kayıp vardır.

Eğik düzlemde sürtünme önemsiz ise kuvvet kazancı;
kuvvet x kuvvet kolu = yük x yük kolu
formülü ile hesaplanır.

EĞİK DÜZLEM ÇALIŞMA PRENSİBİ

2007-10-01T07:39:00.000-07:00

EĞİK DÜZLEM ÇALIŞMA PRENSİBİ

Farklı malzemeler yapılan ve yere belirli bir açı ile yerleştirilen düzeneklerdir. Bir eğik düzlem oluşturmak için bir kalasın bir ucunu yere diğer ucunu 10-20 cm yukarıya kaldırmak yeterlidir. BU sistem basit bir eğik düzlemi meydana getirir.

Eğik düzlem sistemini bir formül ile ifade edecek olursak; yükü P ile, uygulanacak kuvveti F ile sürtünmesiz eğik düzlemin uzunluğunu L ile ve Eğik düzlemin bir yere dayalı olan ucunu h ile ifade ettiğimizde F x L = P x h formülü ortaya çıkacaktır. Bu formülü açıklayacak olursak; Uygulanan kuvvet ve eğik düzlemin uzunluğu, P x h kadar iş yaparlar. Eğik düzlemde işten kazanç olmaz, kuvvetten kazanç olur.

Eğik düzlem sisteminde kuvvetin yüke olan oranı, eğik düzlemin yüksekliğinin eğik düzlemin boyuna olan oranına eşittir. Yani

Eğik düzlem üzerindeki yük h kadar yükseldiğinde Ep = P x h kadar potansiyel enerjiye sahip olur. Bu durumda kuvvet F x L kadar bir iş yapma durumundadır.

Kaynak: Süleyman Yaman

Makaralar Çalışma Prensipleri

2007-10-01T07:38:00.000-07:00

Makaralar Çalışma Prensipleri

Makaralar da iş yaparken bir takım kolaylıklar sağlayan basit makinelerdendir. Günlük yaşamda en fazla gördüğümüz şekliyle inşaatlarda harç, tuğla ve diğer yapı malzemelerini taşımak için kullanılmaktadır. Makaralar değişik tiplerden oluşmaktadır. Sabit, hareketli ve palanga makaralar olarak kullanılmaktadır.

Sabit Makaralar

Bir yere monte edilmiş şekilde kullanılan makaralardır. Kullanımda kuvvetin yönünü değiştirme özelliği vardır. Bu makaralar kuvvetten kazanç sağlar. Yükü kaldırmak için yüke eşit bir kuvvet kullanılır. P yükünü kaldırmak için ipin ucunu h kadar çekmek gerekir. Bu işlemde yükün kazanacağı enerji, kuvvetin yaptığı işe eşit olacağından formül şu şekilde oluşur;

P x h = F x h ise P = F olacaktır. Yani kuvvet = yük'tür. Sabit makaralarda kuvvetten ve yoldan kazanç yoktur.

Hareketli Makaralar

Hareketli makaralar, yükün makaranın eksenine asıldığı sistemlerdir. İpin bir ucu tavana asılır diğer uç ise kuvvet kullanılacak olan uçtur. Bu sistemde yük ve makara birlikte yükselir veya alçalır. Hareketli makaralarda yükü kaldırmak için uygulanacak kuvvet yükün yarısına eşdeğerdir. Yani F = P/2 şeklinde formülleştirilebilir. Hareketli makaraya bağlı olan bir yükü kaldırmak için ipi 2h kadar çekmek gerekir. Hareketli makaralarda enerjiden kazanç sağlamaz. Çünkü yük kuvvetin yaptığı iş kadar enerji kazanmaktadır.

Hareketli makaralar, sabit makaralarda olduğu gibi kuvvetin yönünde değişiklik meydana getirmez. Sabit makara ile kaldıramadığımız birçok yükü hareketli makaralar ile kaldırabiliriz. Örneğin 10 N'luk bir yükü kaldırmak için 5 N kuvvet uygulamak yeterlidir. Fakat yükü 2 metre yükseğe çıkarmak için 4 metre ip kullanmak gerekmektedir.

Palanga

Hareketli ve sabit makaraların birlikte kullanıldığı sistemlerdir. Palangalar hem kuvvetten kazanç sağlar hem de uygulanan kuvvetin yönünü değiştirir. Palangalar ile çok büyük kuvvetleri hareket ettirmek mümkündür. Bir palangada ne kadar çok ip ve makara kullanılırsa uygulanacak kuvvet de o kadar artacaktır. Palangaların kaldıracağı kuvvet miktarını belirlemek için bu sistemde kullanılan ip sayıları ile makaraların toplam yükü ile taşınacak yükün toplamı hesaba katılır. Bu ifadeyi formülleştirecek olursak;

Kuvvet = Toplam yük / İp sayısı yani F = P / n diyebiliriz.

Kaldıraçlar Hakkında Genel Bilgi

2007-10-01T07:35:00.000-07:00

Kaldıraçlar Hakkında Genel Bilgi

İş yaparken kullanılan metal, tahta veya buna benzer malzemelerden yapılan çubuklara kaldıraç denir. Günlük hayatta kullandığımız birçok kaldıraç vardır. Bunlardan bazıları şunlardır: Makas, el arabası, keser, kalas, gazoz açacağı.

Bir kaldıraç farklı kısımlardan meydana gelir. Kaldıraçta çubuğun dayandığı noktaya destek noktası, yükün bulunduğu yerden desteğe olan uzaklığa yük kolu, uygulanan kuvvetin desteğe olan uzaklığına kuvvet kolu denir. Kaldıraçlar farklı tiptedirler. Destek noktası ortada kuvvet ve yükün farklı uçlarda olduğu kaldıraç tipine birinci tip kaldıraçlar, destek noktası bir uçta yük ortada ve kuvvetin diğer uçta olduğu kaldıraçlara da ikinci tip kaldıraç denir. Birinci tip kaldıraçlara örnek olarak; makas, tahterevalli, eşit kollu terazi, ikinci tipe ise el arabası, fındık kıracağı verilebilir.

Kaldıraçların yaptığımız işte bize bir takım kolaylıklar sağladığını ifade etmiştik. Kaldıraç kullanılması ile büyük yükleri daha küçük kuvvet kullanarak yapabiliriz. Üstelik bazı işleri yapmak için bu tip araçlara gereksinim duyarız. Bilim adamının dediği gibi "Bana bir kaldıraç verin, dünyayı yerinden oynatayım" ifadesi abartılı olsa bile kaldıraçlar birçok işi daha kolay yapmaya yarar. Gazoz kapağını elimizle açmak yerine açacak kullanma, vidayı çıkarmak için anahtar kullanma, bir arabayı kaldırmak için kriko kullanma direkt yapılması çok zor işlemlerdir. Bunun için bu tip araçlar kullanırız.

Kaldıraç kullanmanın bir takım kuralları vardır. Eğer uygulanan kuvvet desteğe ne kadar uzak olursa o kadar az kuvvet uygulanır. Bu ifadeyi formülleştirecek olursak;

Kuvvet x Kuvvet kolu = Yük x Yük kolu

F₁ x a_{1 = F}2_xa₂

Bir iş yaparken kaldıraç kullanmaktaki amaç işi kolaylaştırmaktır. Kaldıraçlar yardımı ile küçük kuvvetlerle büyük yükler kaldırılır fakat işten kazanç sağlanmaz. Kaldıraçlarla ilgili bir örnek verilecek olursa; 200 cm uzunluğundaki bir çubuğun bir ucunda 800 N ağırlığında bir yük vardır. Bu uçtan 40 cm uzaklıkta bir destek bulunmaktadır. Çubuğun diğer ucundan ne kadar büyüklükte kuvvet uygulanırsa bu yük kaldırılabilir?

Bu problemi çözmek için kullanılacak formül; F₁ . a_{1 =}F_{2 .}a₂olacaktır. Formülde rakamları yerine koyduğumuzda

F₁ . 150 = 800 . 40 F₁ = (800 . 40) / 160 F₁ = 32000 / 160 F₁ = 200 N şeklinde olacaktır. Görüldüğü gibi yapılan işte elde edilen kazanç yükün 1/4 kadardır. Eğer kuvvet kolu daha uzakta olsa idi daha fazla kuvvet kazanılacağını deneyerek yapabilirsiniz?

Kaynak: Süleyman Yaman

Basit Makineler Çalışma Prensipleri

2007-10-01T07:31:00.000-07:00

Basit Makineler Çalışma Prensipleri
İş yaparken bir takım araçlardan faydalanırız. Bir basit makine, aletin bir noktasına bir dış kuvvet uygulandığında başka bir noktadaki cisme kuvvet uygulayan mekanik bir aygıttır. Basit makineler işleri yapmakta bir takım kolaylıklar sağlarlar. Bu araçlar kerpeten, kaldıraç, el arabası, palanga, makas, vida gibi araçlardır. Bu tip araçlara basit makineler denir.

Basit makineler enerji yaratmazlar. Enerjinin korunumu ilkesine göre bir makine kendisine verilenden daha fazla miktarda iş çıkışı sağlayamaz. Makineler çalışırken bir takım sürtünmelere maruz kaldıklarından dolayı ortaya çıkan iş giren işten daha küçüktür. Bir makineden alınan verim, giriş işin çıkış işine dönüştürme derecesinin ölçüsüdür. Bu ifadeyi formülle ifade edecek olursak;

Bir makine eğer yüzde yüz verimle çalışabilirse bu tip makinelere ideal makine denir. Fakat bu tür makine henüz yapılamamıştır.

Makineleri en fazla yararlı olduğu durum, herhangi bir enerji yaratamamalarına rağmen giriş kuvvetini büyültebilmeleridir. Basit makinelerin kuvvetleri artırabilme özelliğine mekanik yarar denir. Eğer F₀'a makinenin kuvvet çıkışı, F₁'e de giriş kuvveti dersek gerçek mekanik yarar (GMY) formülü şöyle olacaktır:

Kaynak: Süleyman Yaman

Basit Makine Resimleri

2007-10-01T07:28:00.000-07:00

Basit Makine Resimleri
Basit Makinelere Ait resimler aşağıdadır.

basit makinalar - basit matkap - simple machines drilling machine

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 406

basit makinalar - degisik basit makinalar various simple machines

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 210

basit makinalar - disli carklar simple machines gears

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 170

basit makinalar - disli carklar simple machines gears

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 192

basit makinalar - egik duzlem kullanim simple machines inclined plane usage

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 154

basit makinalar - egik duzlem simple machines inclined plane

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 97

basit makinalar - egik duzlem simple machines inclined plane

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 116

basit makinalar - kaldiraclar simple machines levers

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 277

basit makinalar - karikatur simple machines cartoon

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 598

basit makinalar - makara palanga simple machines pulley

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 163

basit makinalar - makaralar simple machines pulleys

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 76

basit makinalar - simple machines

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 52

basit makinalar - tekerlek aks simple machines wheel

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 60

basit makinalar - tulumba pump

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 67

basit makinalar - vida simple machines screw

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 153

basit makinalar cart wheel simple machines

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 67

basit makinalar ceviz kiracagi nut cracker

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 93

basit makinalar pulley palanga simple machines pulleys

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 76

basit makinalar surtunme etkisi deneyi rolling friction simple machines

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 75

basit makineler - kaldirac simple machines lever

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 77

basit makineler - kama simple machines wedge

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 60

legolardan yapilan basit bir makine Knex

Tarih: 18-12-2003 Görüntüleme: 138

para kepcesi olur mu demeyin - money scoop

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 112

tum basit makinalar all simple machines

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 72

zimba stapler simple machines

Tarih: 06-05-2007 Görüntüleme: 152